Vrijwilligerswerk bij een weeshuis in Afrika | Doingoood
arrow_drop_up arrow_drop_down

Vrijwilligerswerk bij een weeshuis in Afrika

Weeshuis beginnen in Afrika, hoe pak ik dat aan?

Afgelopen week werd ik benaderd door een meneer die belde namens ‘vermogende mensen die weeshuizen in Afrika willen opzetten’. En met de vraag of wij (Doingoood) interesse hebben om samen te werken. Mijn hart sloeg over. ‘Oh nee, daar gaan we weer’ dacht ik bij mezelf.

Regelmatig hoor ik van mensen die een eigen project willen beginnen in Afrika. Sommigen zelfs zonder er ooit eerder zelf geweest te zijn. Persoonlijk ben ik bij voorbaat meteen heel sceptisch over het idee van westerlingen die zelf een project in Afrika denken te moeten opzetten. Ik geloof dat dit iets is wat lokale mensen en overheden moeten bepalen. Omdat zij de problematiek in hun land, en de culturele context van het probleem, vele malen beter begrijpen dan een buitenstaander dat ooit zou kunnen. Daarom geloof ik meer in samenwerken op gelijkwaardige basis. Ondanks de goede bedoelingen, vind ik dat een weeshuis starten een superslecht idee is.

Focus op community

Vorige maand was ik op werkbezoek in Malawi. Doingoood werkt daar samen met lokale partnerorganisaties die ik daar weer heb bezocht. Ik was erg blij te horen dat ook de regering in Malawi inmiddels een beleid heeft ingezet om het aantal kinderen in instellingen terug te dringen. Er wordt meer focus gelegd op het helpen van (pleeg)gezinnen in de communities. Ten eerste is het goedkoper is om gezinnen te ondersteunen. Een tehuis kost veel geld. En het is voor het welzijn en de ontwikkeling van kinderen ook veel beter wanneer zij in een gezinssituatie opgroeien in plaats van in een instelling. Better Care Network heeft een boekje gepubliceerd over ‘Kinderen zonder Thuis’. Hierin vind je veel achtergrondinformatie over de problematiek. De trend van het terugdringen van het aantal instellingen heb ik ook al gezien in onder andere Kenia en Oeganda. Een zeer goede zaak vind ik.

Kinderen zonder thuis

Naarmate het gesprek vorderde viel het mij op hoe weinig deze meneer inhoudelijk wist over het onderwerp. In het begin hield ik het op naïviteit van zijn kant. Ik heb hem uitgelegd waarom ik het een heel slecht idee vond. Dat het starten van weeshuizen niet overeenkomt met het beleid van lokale overheden. Dat het ook vaak als ‘big business’ gezien wordt ten koste van de kinderen. En ik heb hem dringend verzocht om zijn contactpersonen te vragen om zich goed in te lezen op het onderwerp. Zoals de website van Volunteer Correct bezoeken. Het boek ‘Met de beste bedoelingen’ lezen. De site van Better Care Network bestuderen. En contact opnemen met stichtingen die al heel goed bezig zijn met werken in de community, zoals Kidscare Kenia. En om de documentaire ‘Last minute weeshuis’ te bekijken. Meneer was erg dankbaar voor alle informatie. Met de belofte dat hij zich erin zou gaan verdiepen namen we telefonisch afscheid.

RamBam

En nu komt de grap. Gelukkig maar, zou ik bijna willen zeggen. Want de meneer die mij belde bleek achteraf een schuilnaam te hebben gebruikt. Hij is namelijk ‘journalist’. Naar eigen zeggen is het programma RamBam, het ‘onderzoeksprogramma’ dat van zichzelf zegt dat zij op originele en creatieve wijze zaken aanpakken die niet kloppen. En deze ‘journalist’ was bezig een item te maken over voluntourism.

Ik zeg gelukkig, omdat ik opgelucht ben dat het niet echt waar is. Dat deze weldoeners  een vreselijk naïeve ‘onderzoeker’ vooruit sturen omdat zij een project willen starten in Afrika. Een onderzoeker die duidelijk niet weet waar hij over praat. En tegelijkertijd ook weer jammer, want de omschrijving van het programma RamBam zegt het al, zij weten op voorhand al dat ‘zaken niet kloppen’. Hoe objectief is hun item dan?

Voluntourism

Voluntourism. Er wordt veel over geschreven en het is tegenwoordig een zeer populair onderwerp om in de media snel mee te scoren. Want, zo luidt de stelling, vrijwilligerswerk doen in het buitenland is helemaal niet zo goed als je misschien denkt.

En daar zijn wij bij Doingoood het helemaal mee eens. Ik schreef hierover al meerdere blogs.

Origineel en creatief onderzoek doen

De aanpak van hun ‘onderzoek’ is zeker creatief, kom ik later achter. Ze hebben naar een organisatie een ‘stagiaire’ gestuurd die onder een valse naam -en met vals CV- in 1 dag allerlei documenten steelt en daarna spoorloos verdwijnt. Ze zijn met een verborgen camera gaan filmen bij een organisatie op kantoor. Hierbij deden zij zich voor als ‘geïnteresseerde’ op een informatie avond. Vervolgens gingen zij de andere bezoekers aan die avond vragen stellen. Inderdaad origineel. Creatief. Gedurfd zelfs.

Waar ik alleen benieuwd naar ben: in hoeverre zal de eindconclusie over voluntourism onderscheidend of aanvullend zijn ten opzichte van al die andere (m.i. oppervlakkige) items die hier al over gemaakt zijn. Ik denk echt niet dat het zo veel zegt wanneer je iemand een hoek in dwingt met je interview. Zodat diegene bijna niet meer uit zijn woorden komt, om er vervolgens de conclusie aan te hangen ‘dat het niet klopt’, zoals bijvoorbeeld Nieuwsuur eerder deed. Dat soort ‘journalistiek’ verwacht ik eerder van bekende roddelbladen.

Problematiek compleet belicht

Ik zou wél onder de indruk zijn van een inhoudelijk item. Een item dat de kern van de problematiek als geheel belicht. Namelijk dat vrijwilligerswerk in het buitenland niet óf goed óf fout is. En dat er een heleboel criteria zijn die bepalen of vrijwilligerswerk effectief is of gewoon een onverantwoorde vorm van toerisme. En dat een aantal organisaties uit ‘de branche’ oprecht betrokken zijn, óók bij confronterende of lastige onderwerpen. Want dat er in de afgelopen jaren al veranderingen doorgevoerd zijn. En dat organisaties open staan voor een onafhankelijk keurmerk. Een keurmerk, dat in praktijk nog niet zo eenvoudig te realiseren blijkt. En dat er ook organisaties tussen zitten die er een veel mindere werkethiek op nahouden.

Een item dat inhoudelijk gaat over het totaalplaatje van het onderwerp, dát zou nog eens interessant zijn. En niet een programma dat snel wil scoren met de mediageile -excuse my French- stelling dat vrijwilligerswerk in het buitenland vooral helpt om de zendende organisaties in stand te houden. Die kennen we nou wel. Kom eens met iets verfrissends!

We zullen zien. En bel me vooral -onder je eigen naam- als je oprechte interesse in het onderwerp hebt en graag een inhoudelijk gesprek wilt voeren.

Ik gebruik dit blog bewust niet om uit te leggen waarom ik vind dat vrijwilligerswerk in het buitenland wél kan. Het maakt daarbij veel uit hoe je dat aanpakt. Op deze website vind je meer dan genoeg informatie om je eigen beeld over onze organisatie te vormen. Heb je desondanks nog vragen, aanbevelingen of commentaar? Ik sta altijd open voor een gesprek!

Wij maken gebruik van cookies